مهندسی معکوس در طراحی سوالات کنکور

شیوۀ متداول آموزش غالباً متکی بر معلومات و حافظه می باشد، به عبارتی

ذهن دانش آموزان طی سالها آموزش یاد میگیرد که تنها به توانایی معلوماتی

و ضبط اطلاعات متکی باشد.

آیا واقعاً این تنها راه استفاده از مغز می باشد؟

توجه به مضمون و محتوای یک پرسش یا موضوع مورد مطالعه، تنها روشی

است که مورد استفاده قرار می گیرد در حالی که عدم شناخت و توجه به

ساختار یک موضوع یا پرسش، نقطۀ مناسب برای شروع و مسیر مناسبی

برای سازماندهی اطلاعات در ذهن را معوق گذاشته و موجب ابهام و

سرگردانی در مواجهه با موضوع می شود. در روش مهندسی معکوس

توجه اصلی به ساختار پرسش ها است و با توجه به محدود بودن ساختار،

دستیابی به گزینۀ صحیح حتی بدون رجوع به صورت سؤال را ممکن میسازد.

مهندسی معکوس چیست؟

مهندسی معکوس یعنی حرکت معکوس از یک پدیده به منظور کشف نقشه

و مقصود اصلی از طراحی آن پدیده می باشد.

به طور مثال برای تولید و ساخت یک خودرو نیاز به تکنولوژی طراحی آن میباشد.

حال اگر یک خودرو ساخته شده را مورد بررسی و مشاهدۀ دقیق قرار داده،

اجزاء آن را شناخته و نسبت و اندازۀ آن ها را دقیقاً به دست آوریم، به پلان و

نقشۀ اولیۀ آن دسترسی پیدا می کنیم.

مهندسی معکوس در طراحی سوالات کنکور(( بررسی روش تفکر)) :

آیا تفکر قانونمند است؟

اگر شکل و ساختار یک پرسش و همچنین گزینه ها و نظام آن ها را محصول

یک تفکر هدفمند بدانیم در صورت آشنایی با قوانین و اصول تفکر و نسبت آن

با پدیدۀ مورد نظر می توان به مقصود اصلی نزدیک و آن را کشف نمود.

شاید بپرسید که چگونه می توان قانونی برای تفکر در نظر گرفت؟

نزدیک ترین نتیجۀ مستقیم تفکر عبارات و جملاتی است که هر روز به کار

می گیریم تا روابط خودمان را با محیط تنظیم و از طریق آن بهتر بیندیشیم و

زندگی کنیم.

آیا یک جمله و عبارت، قانونمند است؟

دستور زبان در ادبیات قوانینی است که در جملات و عبارات هر زبانی وجود

دارد و اگر این نظم در عبارات رعایت نشود هیچ عبارتی نه شکل می گیرد و

نه معنی خواهد داشت.

جالبتر این که این نظم و قانونمندی که در جملات و عبارات بوجود می آوریم

کاملاً ناخودآگاهانه و یک فرایند خودبخودی است.

پس معمولی ترین محصول تفکر که جمله سازی است از نظم و قانونی بسیار

دقیق و استوار تبعیت می کند.

به مثالهای زیر توجه کنید.

جملۀ اول: سگ کودک را گاز گرفت.

جملۀ دوم: کودک سگ را گاز گرفت.

در جملۀ دوم با جابجایی یک کلمه معنی عبارت همچنین احساس و واکنش

نسبت به آن کاملاً تغییر میکند، با این که همۀ واژه های قبلی راحفظ کرده ایم،

اما معنی کاملاً تغییر کرده است.

پس نتیجه می گیریم که این ساختار است که معنی یک جمله را حفظ می کند

و از یک تفکر منشأ گرفته است، یعنی بخشی در درون مغز انسان وجود دارد که

بسیار دقیق و قانونمند تفکر را تبدیل به یک الگو و ساختار مشخص می کند.

که این ساختار به قوانین و نظم معین، همچنین به مقصود از تفکر قبلی وابسته

است.

گزینه ها، انتخابی تصادفی، یا زنجیره ای قانونمند؟

انتخاب گزینه هایی که در کنار گزینۀ اصلی قرار می گیرند هیچ گاه تصادفی نیستند.

منظور از انتخاب تصادفی این است که  فرض کنیم طراح کیسه ای حاوی اعداد

و علائم و کلمات دارد و برای انتخاب گزینه های دیگر، هر بار عدد یا عبارتی را

از کیسه بیرون می آورد و کنار گزینۀ اصلی قرار می دهد.

شما یک طراح سؤال هستید!

فرض کنید به عنوان یک طراح سؤال تستی را طرح کرده اید و جواب آن تست

مثلاً عدد( ۱-۲√) است. حال میخواهید این عدد را در کنار سه گزینۀ دیگر با

این فرض که گزینۀ شما مشخص نباشد قرار دهید، به این منظور چهار دسته

گزینه های چهارتایی را طراحی کنید.

حال روش کار خود را بررسی کنید.

-آیا برای این کار فکر کردید؟

-فکر شما برای این کار چه مدت زمان طول کشید؟

-چه روابطی بین گزینه ها برقرار کرده اید؟

-آیا گزینه ای را تغییر دادید و یا آنرا جابه جا کردید؟

 پرسش مهم:

چرا این تغییرات، روابط و جابه جایی ها را بین گزینه ها برقرار کرده اید؟

شما بطور ناخودآگاه در حال برقراری یک نظم و قانونمندی هستید، زیرا با یک

مقصود در مورد این موضوع در حال فکر کردن بودید و همان طور که گفتیم تفکر،

ساختارهایی قانونمند ایجاد می کند.

سرانجام یک یا دو چیدمان از زنجیره های طراحی شده را به عنوان انتخاب

اصلی در نظر می گیرید، این انتخاب ناشی از حس اطمینانی است که مقصود

شما یعنی مشخص نبودن گزینۀ اصلی را تأمین کرده است.

این احساس نتیجۀ اعمال همان قانونمندی تفکر است.

این مطلب بسیار ظریف، رابطۀ قانونمندیِ تفکر و احساس فردی را بیان می کند.

مهندسی معکوس در طراحی سوالات کنکور

آیا روابطی بین گزینه ها وجود دارد؟

در بین گزینه ها آنچه مشاهده می کنیم یا اعداد و علائم ریاضی یا عبارات و

جملات کلامی و یا اشکال و تصاویر می باشد.

روابط بین گزینه ها همواره دارای ساختار محدودی است.

منظور از ساختار یعنی حالت های مختلفی که چهار گزینه می توانند نسبت به

هم پیدا کنند.

گزینه ها ممکن است دو به دو باهم رابطه داشته باشند که تشکیل دو زوج ارتباط

را می دهند.

ممکن است تشکیل یک ربط سه تایی را بدهند. یعنی سه گزینه مرتبط، و گزینۀ

چهارم بی ارتباط با سایر گزینه ها به نظر برسد.

حالت دیگر این است که هر چهار گزینه ممکن است باهم ارتباط داشته باشند

و در آخرین حالت ممکن است که گزینه ها هیچ رابطه ای باهم نداشته باشند

به این معنا که با منطق خاصی نتوان گزینه ها را به هم مربوط کرد.

همانطور که بیان شد ساختارهای روابط بین گزینه ها محدود و بیش از چهار

حالت نمی تواند باشد . این که در هر یک از ساختارهای ذکر شده، گزینۀ

صحیح عموماً در کجا قرار می گیرد، بحث اصلی مهندسی معکوس در طراحی

آزمون ها می باشد…

چطور زمان خود را مدیریت کنیم؟

مدیریت زمان در مورد استفادۀ بهینه و مؤثر از هر لحظه از زمان با تمرکز صحیح

و واقعی روی کارها، فارق از نگرانی ها و دل مشغولی های گذشته یا آینده بحث

می کند. با این حال، باز مهم است تا بتوان گذشته، حال و آینده را در نظر داشت،

به طوری که بتوانید کارها را به طور مؤثر برنامه ریزی و اولویت بندی کنید. به این

ترتیب، شما قادر به تعیین وظایف در چهار چوب صحیح خواهید بود. این امر حس

نظم، ساختار، و امنیت را به کسانی که وابسته به مهارت های مدیریتی شما هستند

خواهد داد.

در زندگی کاری، زمان چیزی است که به صورت روز افزون مورد نیاز است. ابزارهای

بسیاری در حال حاضر موجود است که دسترسی سریع به اطلاعات را فراهم میسازد،

با این طرز فکر که زمان بیشتری برای بهره وری و کارآئی بیشتر صرف می شود. اگر چه

این ابزار برای صرفه جویی در وقت طراحی شده اند، ولی می توانند چنان پیچیده باشند

که مقدار زیادی از زمان ما را بگیرند و در نتیجه فشار بیشتری روی دوش مدیران بگذارند.

گام اول: حسابرسی زمان

به عنوان اولین قدم برای سازماندهی خوب وقت خود، یک (( حسابرسی زمان)) در مورد

زندگی خودتان انجام دهید. آیا بین خواسته هایی که از شما در محل کار هست و تعهدات

و لذت هایی که معرف زندگی خصوصی شما هستند توازنی هست؟ آیا این موازنه شما

را راضی می کند، یا این که شما فعالیت یا بخشی از زندگی خود را فدای دیگری می کنید؟

کلید مدیریت خوب زمان این است که از جهانی که در آن زندگی می کنید و از روابط متقابل

بین اجزاء آن مطلع و آگاه باشید، آن وقت تصمیم می گیرید چگونه وقت خود را بین آن دو

تقسیم کنید.

نحوۀ انجام حسابرسی زمان

۱) یک برگ کاغذ بزرگ بردارید و نام خود را در وسط آن بنویسید.

۲) اطراف نام خود کلماتی را که نشان دهندۀ خواسته های موجود در زندگی شماست

بنویسید. از جمله: ساعات کار مقرر، مسافرت، زمان رفت و آمد، ساعت هایی که در محل

کار سرگرم معاشرت با همکارانتان هستید( صبحانه، نهار، شام و معاشرت های بعد از کار)

و تعهدات خانواده، به یاد داشته باشید که خواسته های شما به احتمال زیاد با توجه به

تعداد فرزندان، وابستگانی که دارید افزایش می یابد. همچنین اعضای خانواده و دوستان،

فعالیت های ورزشی یا آمادگی جسمانی، میهمانی ها، و زمانی که در سرگرمی یا دیدار

از محل های مورد علاقه صرف می شود را اضافه کنید.

۳) بر روی صفحۀ تعداد ساعاتی که در طول روز به هر یک از این موارد اختصاص یافته است

علامت گذاری کنید. به عنوان مثال، شما ممکن است بنویسید: کار(۸)، رفت و آمد(۲)،

برداشتن بچه ها از مدرسه(۵/۰)، و غیره. این به صورت نمودار زندگی شما را از نظر انتخاب

و حد وسطی که در مواردی که برای شما مهم هستند را نشان می دهد.

۴) از خودتان بپرسید: (( آیا این همان زندگی است که دوست دارم؟)) شما ممکن است

برخی از مسائل مهمی از زندگی خود را در کوتاه مدت فدا کنید، اما آگاه باشید زمانی که

مرحلۀ خاصی از زندگی شما به پایان می رسد چه اتفاقی می افتد.

چگونه این تغییر و تحول را مدیریت می کنید، به ویژه وقتی که غیر منتظره و یا ناگهانی

باشد، مانند تغییر در شرایط محیط کار یا بازنشستگی؟

چطور زمان خود را مدیریت کنیم؟

۵) ماژیک فسفری بردارید و آن مواردی را که در نمودار نیاز به توجه بیشتر دارند را علامت

بزنید. اگر، برای مثال، احساس می کنید وقت زیادی را در محل کار صرف می کنید، باید

دوباره اهداف خود، و نیز خواسته های دیگران را مشخص کنید. شاید هم وقت آن رسیده

باشد برای مثال شیفتی کار کنید. ارزیابی کنید چگونه می خواهید تعادل بهتری برقرار کنید.

گام دوم: انجام تنظیمات

۱) از انتخاب هایتان آگاه باشید.

خواست و تمایل شما برای بهبود مهارت های مدیریت زمان خود نیمی از کار است، و باید

از انتخاب هایتان آگاه باشید. این موارد مرتبط است با تعادل کل زندگی و ارزش های شما.

به آن چه در محل کار از شما خواسته شده تا انجام دهید و علت آن نگاه کنید. آیا این به

خاطر آن است که در رابطه با پست و مقام شماست و یا این که به خاطر مهارت خاص یا

تخصص شماست؟ اگر از شما انجام کارهای بسیاری خارج از حیطۀ وظایف و مسئولیت

خواسته شده، ممکن است نیاز باشد با رئیس خود صحبت کنید تا حد و مرزهای کارتان

را روشن کنید.

همیشه انتخاب هایی هست. ممکن است در یابید که می توانید زمان بیشتری را با کار

در منزل و اجتناب از رفت و آمد بدست آورید. با این حال، مطمئن شوید که اعضای خانواده

ناخودآگاه تصور نکنند قادرید این زمان را با آن ها صرف کنید. شما باید حد و مرزی برای

اطمینان از این که بهره وری خود را در حد بالایی حفظ می کنید و این که این محیط جدید

تلاش های شما را ضایع نخواهد کرد مشخص کنید.

۲) برای زمان تلف شده برنامه ریزی نمائید.

نگاهی به جدول نمودار بیاندازید و اثرات تأخیر غیر قابل پیش بینی را ببینید و این که

چگونه می توانند روی بقیۀ روز و یا هفتۀ شما تأثیر منفی بگذارند.

زمان تلف شده که در یک مدت زمانی انباشته شده، تأثیر زیادی روی زمان موجود برای

فعالیت های دیگر دارد.

۳) از طرح هایی که روش مدیریتی شما را شرح می دهد باخبر شوید. امکان دارد شما

متوجه شوید که دائماً در گیر جلسات هستید و یا بعلت این که(( نه)) نمی توانید بگویید،

کارهای اضافی زیادی انجام می دهید. هر دوی این موارد ممکن است زمانی مصرف نمایند

که شما دسترسی به آن ندارید.

گام سوم: اولویت بندی و برنامه ریزی کنید.

به مقدار کاری که باید انجام دهید نگاه کنید و وظایفتان را بر اساس اهمیتی که برایتان دارند

گروه بندی نمایید. برخی از کارهایی که شما انجام می دهید با وجودی که مفیدند شاید خارج

از محدودۀ مسئولیتی شما باشند، آن ها را به صورت یک وظیفۀ اضافی در نظر بگیرید نه به

صورت یک وظیفۀ اصلی.

اهداف قطعی و خاص خودتان را تعیین نمایید. در مدت زمانی که شما در دست دارید میخواهید

چه کارهایی انجام دهید؟ بهتر است اهداف تان را زیر هم بنویسید و مطمئن شوید که قابل

دستیابی هستند. خودتان یک محدودۀ زمانی واقعی برای هر کدام تعیین نمایید. این میتواند

کمک نماید تا وظیفه ای را تقسیم نموده و مرحله به مرحله جلو ببرید. با این روش می توانید

پیشرفت تان را بسنجید، چرا که موجب می شود تا از نتیجۀ کار رضایت بیشتری داشته باشید.

اغلب اوقات ما برای پاسخگویی به درخواست های دیگران از برخی انتخابات خودمان چشم

پوشی می نمائیم. از آن جایی که شما بازرسی زمانی تان را قبول دارید، مطمئن شوید که

زمانی را برای کارهای غیر ضروری که جزء اهداف شما نمی باشد، صرف نمی کنید. هر جا

که ممکن است کارتان را محول نمائید اما انتظار نداشته باشید که دیگران کاری را که شما

انجام نداده و بی خیال شده اید را انجام دهند.

ادامه دارد……

کتاب مدیریت زمان

نوشتۀ: محمد باقر عالی

بهترین روش های تست زنی

سعی کنید صورت سؤال را کامل خوانده و به نکات کلیدی سؤال توجه

کنید. سپس تمام گزینه ها را با دقت خوانده حتی اگر مطمئن هستید

که گزینۀ اول، پاسخ سؤال است بقیۀ گزینه ها را نیز بخوانید. چون

بعضی وقت ها بعد از خواندن هر ۴ گزینه ممکن است به نکتۀ انحرافی

سؤال پی ببرید.

زمانی که مشغول پاسخ دادن به یک سؤال هستید، فقط به همان

فکر کنید و در فکر سؤالات قبلی یا بعدی نباشید. هر چند سؤالی که

پاسخ دادید، شمارۀ آن را چک کنید تا در پاسخنامه، جا به جا علامت

نزده باشید.

اگر در سر جلسۀ آزمون پاسخ تعدادی از سؤالات را نمی دانستید،

مضطرب و مأیوس نشوید. مطمئن باشید که سایر داوطلبان نیز پاسخ

همۀ سؤال ها را نمی دانند و قرار نیست که شما به همۀ آن ها

پاسخ دهید. همچنین توجه داشته باشید که ارزش تمام سؤالات یک

درس باهم برابر است. پس بیهوده سر سؤال های وقت گیر یا آنهایی

که در مورد پاسخ صحیح آن ها شک دارید، وقت خود را تلف نکنید و به

سراغ بقیه رفته و سعی کنید آن هایی را که آسانتر به نظر می رسند،

ابتدا وقت خود را صرف آن ها کنید.

اگر دیدید به خاطر استرس و یا هر علت دیگری نمی توانید به سؤالهای

یک درس پاسخ دهید، آن درس را کنار گذاشته و به سراغ درس دیگری

بروید، زیرا پاسخ دادن به درسی دیگر، به شما احساس آرامش و اطمینان

خاطر می دهد و سپس می توانید با آمادگی بیشتر یکبار دیگر به سؤالهای

درسی که مطلب آن برای مدتی از صفحۀ ذهنتان پاک شده بود بروید.

مطمئن باشید که گزینه های صحیح از یک نمودار با حالت خاصی پیروی

نمی کنند. پس با استفاده از دانش و اطلاعات خود و اطمینان از درست

بودن یک گزینه، گزینۀ مورد نظر را در برگۀ پاسخ نامه علامت بزنید.

چند احتمال مهم در مورد تست زنی

هماهنگی از لحاظ دستوری

پاسخ هایی که از نظر قواعد دستوری، با سؤال هماهنگی ندارند، غالباً

غلط هستند. مثلاً صورت مسأله به صورت جای خالی است و از شما

خواسته می شود، جاهای خالی را با جواب درست پر کنید و یکی از

گزینه ها اصلاً مناسب آن جای خالی نیست. چرا که از لحاظ گرامری

جایش آن جا نیست. توجه داشته باشید که ۲۰درصد مواقع این شیوه

جواب نمی دهد.

تست های جستجو کردنی

در این تست ها لازمۀ یافتن جواب این است که هر ۴ گزینه را جستجو

کرده و جواب صحیح را پیدا کنید. در چنین تست هایی سعی کنید که

برای جستجو همیشه از گزینۀ (ج) و( د) شروع کنید.

همچنین مواظب باشید که انتخاب گزینۀ ( الف) به عنوان جواب درست

باید با وسواس و احتیاط زیاد و بعد از این که مطمئن شدید گزینه های

( ب) و ( ج) و ( د) درست نیستند صورت گیرد. همچنین سعی کنید از

گزینه های طولانی فرار نکنید. گزینه ای که بررسی آن به ظاهر مشکلتر

است در ۸۰ درصد اوقات در تست های جستجو کردنی همان گزینه

جواب است. توجه داشته باشید که ۲۰ درصد مواقع این شیوه جواب

نمی دهد.

دانستن همۀ مطالب یک تست لازم نیست.

برای پاسخ دادن به بعضی از تست ها، نیاز به دانستن همۀ مطالب مورد

نظر طراح نیست و فقط با دانستن بخشی از تست می توانید گزینه های

نادرست را از درست جدا و خود را به جواب صحیح برسانید. بنابر این اگر

همۀ بخش های کتاب را نخوانده اید، جا نزنید.

نیاز به حل طولانی نداریم:

در بیشتر حالات در سؤالات کنکور بخصوص دروس فیزیک و شیمی و ریاضی

که به صورت مسأله می باشند، سؤالات نیازی به راه حل های طولانی و

استفاده از فرمول های زیاد ندارند، بلافاصله باید فهمید که از نکتۀ مورد نظر

طراح دور افتاده اید و یا در جایی اشتباه کرده اید!

قیدهای تأکید و نفی نشان دهندۀ جواب غلط اند:

گزینه هایی که دارای لغاتی مانند، همیشه، هرگز، حتماً از این قبیل هستند،

در ۹۰ درصد اوقات صحیح نمی باشند.

در حالی که گزینه هایی که دارای کلماتی مانند: ممکن است، احتمالاً و

مانند این ها، ۸۰ درصد اوقات صحیح می باشند. توجه داشته باشید که ۲۰

درصد مواقع این شیوه جواب نمی دهد.

بررسی جواب های محاسباتی:

بعضی اوقات از شما خواسته می شود درستی یک جواب را در چهار

فرمول داده شده بررسی نمایید. به جای حل کامل محاسبۀ جواب کافی

است. جواب داده شده را در فرمول قرار داده و ببینید آیا تساوی داده

شده برقرار می شود یا خیر؟ در این موارد اغلب اوقات بهتر است ابتدا با

گزینه های ( ج) و ( د) شروع کنید. توجه داشته باشید که ۳۰ درصد مواقع

این شیوه جواب نمی دهد.

تغییر فضای فکری:

اگر به هنگام حل چند تست پیاپی چیزی به ذهنتان نرسید، سریعاً متوقف

شوید و با تنفس عمیق و در صورت امکان خوردن کیک و بیسکویت و

کشمش و نوشیدنی چند دقیقه ای استراحت کنید. به مغز خود اکسیژن

و به بدن خود قند کافی برسانید، و سپس شروع به ادامۀ پاسخ گویی

نمایید که مشکلتان حل خواهد شد.

دروس با انحراف منفی بالا:

برخی دروس که دانش آموزان مشکل دارند و در کنکور به آن ها اعتنایی

نمی کنند، می توانند در اکثر مواقع برای شما مفید باشند.

مثلاً در رشتۀ انسانی داوطلبان از تست های ریاضی بیزارند. در رشتۀ

تجربی درس های ریاضی و فیزیک کمتر طرفدار دارند. در رشتۀ ریاضی

درس شیمی دچار نفرت شده است. حال آن که ارزش واقعی یک تست

از یک درس بعد از کنکور مشخص می شود، یعنی زمانی که معلوم شود

چند نفر به این درس پاسخگو بوده اند. به عبارتی امتیاز سؤالات درسی

که عدۀ کمی به آن پاسخ صحیح داده اند، مانند ریاضی در رشتۀ تجربی

و یا شیمی در رشتۀ ریاضی. مثلاً این موضوع که فیزیک ضریب ۲ دارد

و ریاضیات هم ضریب ۲، پس ارزش تستی این دو درس باهم برابر است

کاملاً غلط می باشد.

بهترین روش های تست زنی

عدد خنثی:

وقتی عدد صفر بین دو گزینه قرار می گیرد، در بیشتر مواقع حتماً جواب

عدد صفر است. توجه داشته باشید که ۲۰ درصد مواقع این شیوه جواب

نمی دهد.

ربط دادن از روی شباهت:

ربط شباهتی از مرسوم ترین و رایج ترین روش های ربط دهی گزینۀ نادرست

با غلط میباشد. اساس این ربط دهی، استفاده از شباهت ظاهری، فرمولی،

شکل و یا هم آوایی و یا نوشتاری بین گزینه های درست ونادرست می باشد.

برای مثال ۲ و ۳ خیلی به هم شبیه هستند.

این شباهت به دو دلیل است یکی شباهت غیر قابل انکار ۲ و ۳ به یکدیگر و

دیگری زیر رادیکال بودن هردو که اگر در یک تست ریاضی این دو عدد کنار هم

قرار گرفتند، باید به احتمال زیاد حدس زد که جواب درست باید بین این دو

عدد قرار داشته باشد، البته همیشه هم جواب نمی دهد.

رابطۀ تضاد بین گزینه ها:

۴+ و ۴_ با هم متضاد می باشند. همین طور سفید و سیاه. خیلی ها با

استفاده از اصل تضاد مطلبی را حفظ می کنند و طراحان تست نیز از این

یاد سپاری بی خبر نیستند.

به همین خاطر آن ها سعی می کنند با گنجاندن گزینۀ متضاد در بین این

گزینه ها شما را سردرگم کرده تا شک شما را زیاد کنند. هدف طراح

این است که شما را از گزینۀ درست دور سازد. توجه داشته باشید که ۳۰

درصد مواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطۀ تناسب در گزینه ها:

مانند رابطۀ بین اعداد ۲/۱ ، ۴/۱، ۸/۴، که هر گزینه نصف قبلی می باشد،

این گونه ارتباطات اغلب در تست های ریاضی وجود دارد. چرا که بی دقتی

روی یک ضریب می تواند باعث بروز اشتباه در نتیجۀ نهایی شود. در این

موارد طراح با فرض قرار دادن احتمال اشتباه در ضرایب حین محاسبه،

خود شخصاً آن مسیر اشتباه را تا آخر طی می کند و نتیجه ای را که به

دست می آورد، در گزینه ها قرار می دهد.

بهترین روش های تست زنی

رابطۀ معکوس بین گزینه ها:

مانند رابطۀ بین اعداد که بیشتر در تست های مربوط به مسائل وجود دارد.

بی دقتی در انجام یک عمل تقسیم معمولاً باعث انحراف داوطلب از گزینۀ

درست به سوی گزینۀ غلط خواهد شد. در ۶۰ درصد مواقع جواب درست

معمولاً بین دو گزینۀ معکوس است.

ربط دهی گزینه ها بوسیلۀ زنجیرۀ تداعی معانی:

سیستم یاد سپاری، یادگیری و یادآوری انسان بر اساس اصل تداعی

معانی کار می کند. به این ترتیب که اگر یک (( نشانۀ کلیدی)) به

عنوان ورودی به این سیستم اعمال شود، زنجیره ای از حافظه ها و

خاطره ها و یادداشت ها از همان نشانۀ کلیدی شروع و به صورت یک

زنجیرۀ بی انتها اما به هم مرتبط ادامه می یابد. برای مثال به محض

این که نشانۀ کلیدی(( نیوتن)) به طریقی، مثلاً نوشتن نیوتن یا تصویر

نیوتن در حالی که به یک سیب خیره شده است، می تواند شما

را به یاد قوانین اول و دوم و سوم نیوتن و فرمول شتاب و محاسبۀ مسافت

در حرکت شتابدار و…… بیاندازد.

نشانۀ کلیدی در گزینه ها:

اگر در یک سؤال متوجه شدید که طراح قصد دارد با استفاده از ویژگی تداعی

معانی، نشانه های کلیدی گمراه کننده در ذهن شما ایجاد کند و مسیر

تصمیم گیری شما را در جهتی دیگر هدایت کند، سریعاً گزینه های با ارتباط

اشتقاقی و مشتق گرفته شده از هم جدا و دسته بندی کنید و در بین آنها

دنبال پاسخ صحیح بگردید. ۸۰ درصد مواقع این روش گزینه های تردیدی شما

را از چهار گزینه به دو یا سه گزینه تقلیل می دهد.

جمع بندی کردن مطالب:

در مدت زمان باقیمانده قبل از شروع امتحانات و یا آزمون های ورودی و کنکورها

به دلیل حجم زیاد مطالب و احتمال کمرنگ شدن آن ها در ذهن و یا شاید

فراموشی و برای بسط دادن و برقراری ارتباط مطالب گوناگون بایکدیگر در ذهن،

ما نیاز به یک برنامۀ جمع بندی داریم.

در جمع بندی مطالب دو موضوع مد نظر است: یکی این که آموخته های خود

را مرور کرده و باعث تقویت اعتماد به نفس مان می شود و دوم این که تنظیم

نمودن وقت در آزمون را تمرین کنیم تا بعداً دچار مشکل نشویم.

حالا بستگی دارد آزمون به چه شکل برگزار شود. در صورتی که به صورت

سؤالات چهار گزینه ای یا تستی باشد ما باید مطالب جمع بندی خود را

ابتدا طبق یک برنامه ریزی با مرور خلاصه نویسی ها حول محور تست زنی

سازمان دهیم. ما می توانیم جمع بندی به صورت تست زنی را به دو حالت

زماندار و بدون در نظر گرفتن زمان انجام دهیم. لازمۀ این مطلب آن است

که از قبل بدانیم از هر درس در آزمون چند سؤال پرسش می شود و مدت

زمان در نظر گرفته شده برای آن درس چند دقیقه می باشد. ابتدا تعداد

مشخص سؤالات چهار گزینه ای مطابق با آزمون همان درس برای خود

انتخاب می کنیم و در زمان مشخص اندازه گیری شده شروع به پاسخ

دهی خواهیم کرد. بعد از اتمام زمان و مشخص نمودن مقدار پاسخگویی،

مشغول ادامۀ همان سؤال ها بدون توجه به زمان خواهیم شد و هنگامی

که مطمئن شدیم به طور کامل پاسخ دهی انجام شد، هر دو حالت زماندار

و بدون زمان را امتیاز دهی خواهیم نمود. اگر فاصلۀ این دو امتیاز با یکدیگر

بیشتر باشد پس ما مطلب را خوب یاد گرفته و نیاز به حل تست و تمرین

بیشتری داریم ولی اگر فاصلۀ امتیاز هر دو کم باشد و نسبتاً پایین، پس

نشان خواهد داد ما آن چنان که باید مسلط به این مبحث نیستیم و باید

بیشتر یاد بگیریم.

بعضی دانش آموزان در دوران جمع بندی این سؤال را مطرح می کنند که

مقداری از مباحث را هنوز نخوانده و تمام نکرده ام، آن ها را چه کنم؟ جواب

ما به این گونه دانش آموزان این است که اگر در مدت زمان باقی مانده، وقت

خود را صرف این چند مبحث کنیم شاید یک مطلبی را که در طول دوره برای

آن ها زحمت  کشیده و آموخته اید، فراموش کنید. پس به همین دلیل

مجبوریم این چند مبحث را کنار گذاشته و تسلط خود را روی تمام مطالب

گذشته بیشتر کنیم. توصیه می شود در دوران جمع بندی بیشتر اشکالات

موجود خود در گذشته را بررسی نماییم و برای تمرین از مجموعه سؤالات

استاندارد آزمون های سال های گذشته بهره ببریم….

روش های تقویت تمرکز حواس

تمرکز حواس هنگام مطالعه کلید اصلی و اساسی درک و فهم مطالب است.

لذا کار برد روش ها و فنونی که به خواننده کمک می کند تا هنگام مطالعه

فعال باشد، تمرکز حواس را تقویت و مهارت فرد را در ایجاد تمرکز حواس

هنگام مطالعه افزایش می دهد.

این روش ها عبارتند از:

۱-آمادگی برای مطالعه:

برای شروع مطالعه، ابتدا بایستی خود را از جهات گوناگون آماده کرد، منظور

از آمادگی پیدایش تمام شرایطی است که شخصی را قادر می سازد تا با

اطمینان به موفقیت و اعتماد به نفس، به عملکرد مطلوب برسد که  این

آمادگی را به چهار قسمت عمده تقسیم می کنیم:

الف) آمادگی بدنی: گاهی وجود بیماری هایی مانند زخم معده، میگرن،

سردرد و نظایر این ها باعث از بین رفتن تمرکز حواس و مانع مطالعۀ فرد

می شودو فرد تا به دست آوردن تندرستی کامل قادر به برقراری تمرکز

حواس و مطالعۀ ثمر بخش نیست و انگیزۀ کافی هم برای مطالعه ندارد

و برای رفع آن باید تلاش کند.

ب) آمادگی ذهنی: آمادگی ذهنی را می توان از خصوصیاتی مانند: قدرت

تفسیر و تعبیر اشکال، توانایی درک همانندی ها میان کلمات و …دانست.

ج) آمادگی اجتماعی: به ماهیت و وسعت تجارب فرد بستگی دارد که میتوان

آن را با تجزیه و تحلیل زمینۀ خانه و خانوادگی، محیط وسیع اجتماعی او که

در آن تجربه اندوخته است، بیان نمود.

د) آمادگی روانی: آمادگی روانی به شکل پیچیده ای با رشد و تکامل بدنی،

ذهنی و اجتماعی آمیخته است و خستگی، بی قراری، بی تابی، کوتاهی

زمان، نداشتن دقت و تمرکز در مطالعه، واکنش های منفی نسبت به خود و

دیگران، ضعف اعتماد به نفس و نظایر آن ها همگی نشانۀ نبودن آمادگی

روانی، بدنی، ذهنی و اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان است.

۲-داشتن علاقه به مطالعه:

مطالعۀ ثمربخش از دو عامل متأثر است: یکی علاقه نسبت به مطالب خواندنی،

دیگر کاربرد ماهرانۀ فنون مطالعه نسبت به مطلب خواندنی سبب می شود تا

شخص به مطالعۀ بیشتر بپردازد، مطالعۀ بیشتر منجر به بهتر شدن فنون مطالعه

می شود، کاربرد فنون بهتر، مطالعه را آسانتر، سریعتر و لذت بخش تر می سازد،

در نتیجه علاقۀ خواننده نسبت به مطالعه افزایش می یابد. پس تا زمانی که فرد

تمایل و علاقه به انجام کاری نداشته باشد نمی تواند برانگیخته شود. لذا وقتی

خواننده به موضوعی علاقه مند شود، خود به خود بر آن تمرکز خواهد کرد.

۳-تنظیم وقت:

یکی از راه های برقراری تمرکز حواس این است که مطالعه در آن ساعت از روز

انجام گیرد که برای فرد مناسب تر است.

اما تعیین بهترین زمان برای مطالعه کاری دشوار است و به عادات فردی بستگی دارد.

اوقات خود را طوری تنظیم کنید که برای مطالعۀ دروس سخت تر از زمان های

شاد و سرحال خود استفاده کنید و در بین مطالعات خود به تناسب زمان ها

استراحت کوتاه  در نظر بگیرید با این حالات تعیین زمان و مقدار مطالعه باعث

آگاهی از تمام زمینۀ مطالعه، برقراری تمرکز حواس، عدم سردرگمی، جلوگیری

از اتلاف وقت وانرژی و فهم بهتر مطالب خواهد شد.

روش های تقویت تمرکز حواس

۴-ترک افکار منفی و داشتن افکار مثبت:

مطالعۀ عمیق و یادگیری ثمر بخش وقتی حاصل می شود که فرد تصور مثبتی

از خود داشته باشد و به خود اعتماد کند. زیرا اعتماد به خود در موفقیت مؤثر

است و مهارت را بیشتر و نیرو را افزایش داده و مغز را سالمتر می کند. وقتی

می خواهید کاری انجام دهید از گفتن کلمات منفی بپرهیزید و به خود اجازه

ندهید افکار منفی شما را در خود غوطه ور ساخته و تمرکزتان را مختل کند.

۵-استفاده از راهنما:

یکی از شیوه های برقراری تمرکز حواس استفاده از یک راهنما مانند، انگشت

سبابه، مداد و ….. به هنگام مطالعه است. زیرا استفاده از یک راهنما هنگام

مطالعه باعث تمرکز حواس بهتر، افزایش سرعت مطالعه، عادت به روان خواندن،

جلوگیری از برگشت دوباره خوانی و اتلاف وقت و جلوگیری از خستگی چشم و

ذهن می شود.

۶-خط کشیدن زیر مطالب مهم:

استفاده از این روش یکی از شایعترین راهبردهایی است که اغلب دانش آموزان

و دانشجویان از آن استفاده می کنند.

لذا هنگام مطالعه باید با استفاده از یک مداد یا خودکار، ایده ها ومطالب مهم

اساسی را علامت گذاری نمود. زیرا برای مشخص نمودن ایده ها و مطالب مهم

و اساسی و خط کشیدن زیر آن ها لازم است با تمرکز حواس و دقت خاصی به

مطالعه مشغول شد.

۷-یادداشت برداری هنگام مطالعه:

یادداشت برداری نوعی تکرار درس است که هم باعث تمرکز حواس و هم

سبب بیشتر به خاطر سپردن مطالب می شود. برای یادداشت برداری باید

هنگام مطالعه فعال بود و لازمۀ فعال بودن، داشتن تمرکز حواس است و برای

برقراری تمرکز حواس جهت نوشتن، هماهنگی چشم و مغز و به منزلۀ نوعی

یادگیری تجسمی چند بعدی با قدرتی بی نظیر است که تمرکز حواس را تقویت

می کند.

چند توصیۀ دیگر برای تمرکز حواس:

الف) قرار دادن استراحت های کوتاه و به صورت منظم ما بین مطالعات

ب) تجزیه و تحلیل نمودن موقعیت هایی که تمرکز حواس شما را مختل می کند.

ج) داشتن برنامه ریزی معین برای مطالعه و کارهای متفرقه

د) تقسیم کردن موضوعات مطالعاتی و مطالعه بر حسب اولویت علاقه

کتاب:مشاوره برای کنکور و موفقیت تحصیلی

مؤلف: کامبیز زیرک کار