تمرین، تمرین، تمرین، برای تقویت حافظه

تمرین، تمرین، تمرین، برای تقویت حافظه

اگر شما جزو افراد معدودی نباشید که دارای حافظۀ تصویری یا ذهنی هستند،

عموماً باید مطالبی که یاد گرفته اید را چندین بار مرور کنید تا مطالب جدید را به

طور کامل وارد حافظۀ خود کنید. اگر برای مدتی به آن مطالب دسترسی نداشته

باشید برای بهتر کردن حافظه باید آن را دوباره مرور کنید. برای بخاطر آوری مجدد

آن باید مطالب را تکرار کنید.

بارها در کلاس ها و کارگاه های درسی شنیده ام که شما ۷۰ درصد مطالبی که

در طی یک روز یاد می گیرید را فراموش می کنید. با گذشت چند روز این میزان به

۹۰ درصد می رسد. اما با استفاده از مدل های چندگانه در حافظه انجام می شود.

احتمالاً هر کدام از شما بیش از یکبار شرایط زیر را تجربه کرده اید:

-یک فیلم را دیده اید. اما چند روز بعد یک ایدۀ مبهم در مورد طرح داستانی آن

دارید. حتی ممکن است قادر نباشید اسامی شخصیت های فیلم را بدون این که

تلاشی بکنید به خاطر بیاورید.

-کتابی را در مورد جریانات جاری می خوانید و تحت تأثیر نظر نویسنده در مورد آن

جریان قرار می گیرید. اما بعد از یک هفته اگر از شما پرسیده شود کدام بخش از

بحث های نویسنده شما را چنین تحت تأثیر قرار داده است نمی توانید به خاطر

بیاورید که او در آن کتاب چه گفته بود. فقط تأثیرات کلی را به خاطر می آورید که

نشان می دهد کتاب خوبی است.

-سخنرانی کلاسی دارید و یادداشت های زیادی نوشته اید اما زمانی که بعد از

چند هفته به یادداشت های خود  نگاه می کنید تا خود را برای امتحان آماده کنید

تشخیص نمی دهید که چه چیزی نوشته اید.

-در یک رخداد شبکه ای مجموعه ای از کارت های ویزیت را جمع آوری کرده اید.

اما بعد از چند روز که به آن ها نگاه می کنید نمی توانید به خاطر بیاورید که آن

نام ها متعلق به چه کسی هستند. حتی به سختی به خاطر می آورید که در چه

موردی با آن افراد صحبت کرده  اید.

چنین فراموشی هایی عادی هستند که در مسیر تطابق ما با جریان اطلاعات در

هر روز بوجود می آیند. این جریان های روزانه نه تنها شامل اطلاعاتی می شوند

که دوست دارید به خاطر بسپارید بلکه شامل اطلاعاتی است که دوست دارید

فراموششان کنید. ( مثل آگهی های تجاری آزار دهنده ای که در طول پخش

آگهی های بازرگانی دیده اید و باعث شده است تمایلی برای برخاستن و انجام

کار دیگری را برای چندین دقیقه نداشته باشید.)

پس زمانی که می خواهید چیزی را به خاطر بسپارید مرور و تمرین به شما

کمک خواهد کرد آن خاطره را در ذهن خود تثبیت کنید. از دیگر تکنیک های بازیابی

نیز می توانید استفاده کنید چون این روش جدا از هر نوع روشی است که

اطلاعات را وارد حافظه تان می کنید( مانند قطعه بندی، تصویر سازی اطلاعات

مرتبط، استفاده از کلمات محرک و اصل همه چیزدربارۀ من).

تمرین، تمرین، تمرین، برای تقویت حافظه

در تکنیک مرور، مطالبی که به تازگی یاد گرفته اید را مرور می کنید و آن ها را

در جایگاه اولیه شان به طور کامل کدگذاری می کنید. ولی در تمرین با مراجعه

به مطالب، مرور اولیۀ خود را تکمیل تر می کنید تا به این ترتیب مطلب کدگذاری

شده را در جای آن ثابت تر کنید.

این فرآیند شبیه عملکرد یک هنرپیشه در یادگیری نقش خود از فیلمنامه است.

اولین خوانش او مثل فرآیند مرور است. پس هنر پیشه نقش خود را بارها و

بارها تمرین می کند وبعد از آن تمرین های سخت تری با گروه دیگر هنرپیشه ها

انجام می دهد.

نتیجۀ این کار اجرای بی نقص بر روی صحنه ویا حداقل تعداد برداشت ها برای

فیلم است.

این فرآیند برای تمامی کارهای مربوط به حافظه کاربرد دارد:

-بازیابی اسامی افرادی که در یک کنفرانس یا رخداد با آن ها ملاقات کرده اید.

-مرور یادداشت های خود که از یک کلاس یا جلسه برداشته اید.

-بخاطر آوری چیزهایی که در تقویم روزانۀ خود برای روزهای آینده یادداشت کرده اید.

-داشتن یک سخنرانی یا ارئۀ درسی

-نامگذاری

استفادۀ مؤثر از فرآیند مرور

یک روش خوب برای استفاده از فرآیند مرور مراجعه به مطالبی که نوشته اید یا

جمع آوری کرده اید بلافاصله بعد از ثبت اولیۀ اطلاعات است. اگر قرار است در

جایی سخنرانی کنید طرح کلی چیزی را که می خواهید بگویید یادداشت کرده

و آن را مرور کنید. در هنگام مرور یادداشت های مرتبط با اطلاعات موجود در آن

را به طرح خود اضافه کنید تا بعداً به ذهن شما کمک کند. از کروشه ها، کشیدن

خط زیر برخی کلمات یا هایلایت استفاده کنید تا چیزی که می خواهید به خاطر

بسپارید را برجسته تر کنید. حتی می توانید دور کلمات کلیدی خاص خط بکشید

یا هایلایت کنید  تا بعنوان محرکِ ذهن شما عمل کند.

مزیت انجام زود هنگام فرآیند مرور این است که با آن مطالب آشناتر هستید.

( به خاطر داشته باشید که ما بعد از چند روز ۹۰ درصد چیزهایی را که یاد می گیریم

فراموش می کنیم.) و در نتیجه به شما در فهم بهتر یادداشت هایتان یا مطالبی

را که در مورد آن جمع کرده اید، کمک خواهد کرد. اگر یادداشت هایی که نوشته اید

شامل جزئیات زیاد است  ویا کلمات محرکی را در آن زمان یادداشت کرده اید

( مانند یادداشت این که چرا در آن زمان کارت های ویزیت خاصی را جمع کرده اید)

می توانید عموماً مرحلۀ مرور اولیه را انجام ندهید. چون به اندازۀ کافی یادداشت

برداری انجام داده اید که اگر بعدها بخواهید آن را مرور کنید کاملاً متوجه خواهید شد

که مطلب در مورد چیست. اما اگر از سری دیگر بعد از این که یادداشت برداری اولیه

انجام دادید یا مطالبی را جمع آوری کردید خیلی زود آن ها را مرور کنید. در این

صورت بعدها با خواندن یادداشت ها و مطالب جمع آوری شده و یا حتی مطالبی

که آن ها را نمی فهمید گیج نخواهید شد. واضح است که نمی خواهید برای چیزهایی

که بعنوان سرگرمی آن ها را انجام داده اید مثل خواندن رمان وقت گذاشته و آن ها

را مرور کنید. در این مورد فراموش کردن اطلاعات اهمیت چندانی ندارد. اما در مورد

هر چیزی که در مدرسه یا سر کار به آن ها احتیاج پیدا خواهید کرد وقت اضافه بگذارید

و آن ها را مرور کنید.

تمرین، تمرین، تمرین، برای تقویت حافظه

تمرین برای انجام صحیح کار

بعد از این که مرور اولیه را انجام دادید حداقل یکبار دیگر آن را تمرین کنید تا آن ها را

\در ذهن خود تثبیت کنید. هر چقدر که از این روش بیشتر استفاده کنید خواهید فهمید

که برای انواع مختلف مطالب چقدر نیاز به تمرین دارید. بعنوان یک قانون کلی هرچقدر

که مطالبتان زیاد باشد نیاز به تمرین بیشتر برای بخاطر سپاری آن مطلب زیاد میشود.

اگر قرار است سخنرانی، ارائه و هر گونه اجرایی داشته باشید می توانید محتوای آن را

جمع کرده و یک طرح کلی برای آن ایجاد کنید.

و یا می توانید طرح کلی را در ابتدا بنویسید و بر اساس آن محتوا را بنویسید. اما در هر

دو مورد تسلط کافی به طرح کلی خود داشته باشید تا مطالب را به طور کامل وارد ذهن

خود کنید. چون طرح کلی نقش محرک را برای محتوای آن بخش ایفا می کند. سپس

یکبار که محتوا را به طور کامل وارد حافظۀ خود کردید می توانید استعداد و شوری را که

برای برنامۀ نهایی خود می خواهید را، به آن اضافه کنید.

این فرآیند کمی شبیه کاری است که هنر پیشه ها مجبورند برای آماده سازی خود

برای یک فیلم یا یک صحنۀ نمایش انجام دهد. اگر هنرپیشه فقط چند خط برای ارائه در

آن صحنه داشته باشد برای کدگذاری آن ها در حافظۀ خود قبل از این که با هنرپیشه ها

تمرین گروهی انجام دهد فقط به چندین بار تمرین نیاز دارد. ولی اگر هنرپیشه صحنۀ

طولانی تری برای ارائه داشته باشد تمرین بیشتری مورد نیاز است. اگر هنرپیشه مجبور

است یک نمایشنامۀ کامل را آماده کند و نقش کلیدی در اجرای آن دارد تمرین بیشتری

نیاز است.

بهترین زمان برای تمرین چند روز و یا حتی شب قبل از زمانی است که باید آن مطالب

را ارایه دهید. اگر باید چندین بار مطالب را تمرین کنید بهتر است بجای این که در یک روز

۲ بار تمرین کنید ۲ یا سه روز بین تمرین های خود فاصله ایجاد کنید. چون فرآیند ناخودآگاه

ذهن که در زمان خواب اتفاق می افتد مطالبی که به تثبیت ذهنی مطالبی که یاد گرفته اید

کمک می کند.

یک بار که تعداد تمرین های لازم را برای انواع مختلف کارهای حافظه به مقدار مشخص

انجام دادید آن تعداد را در آینده در یادگیری و وارد کردن آن مطالب به حافظه ، به عنوان

راهنما در نظر گرفته و استفاده کنید. بعدها با بهبود حافظه متوجه خواهید شد که برای

بخاطر سپاری مطالب به تمرین کمتری نیاز دارید. چرا؟ چون مطالب را با جزئیات بیشتری

کد گذاری می کنید، مخصوصاً اگر تمرین را با دیگر تکنیک های حافظه ترکیب کنید.

همچنین چون مطالب را در یک زمینۀ خاص یاد می گیرید در ذهن خود الگویی خواهید

ساخت که همین الگو باعث می شود یادگیری دیگر مطالب که مربوط به آن الگوست

برای شما راحت تر باشد.

تمرین، تمرین، تمرین، برای تقویت حافظه

مرور و تمرین با افراد دیگر

در کنار تمرین و تکرار با خودتان می توانید از افراد دیگر نیز برای تمرین استفاده کنید تا

توانایی تان را در بخاطر سپاری از طریق تقویت و حمایت افراد دیگر بالا ببرید. بعلاوه

این روش برای فعالیت های حافظه که با حضور افراد دیگر است سرگرم کننده است.

دلیل تشکل گروه های کلاسی که اکثر دانش آموزان انجام می دهند نیز ترکیب تقویت،

حمایت و سرگرمی است. در این گروه ها دانش آموزان هم مطالب را در جایگاه اولیه

یاد می گیرند و هم آن را به خاطر می سپارند تا بعدها بازیابی کنند.

اگر قصد تشکیل گروه دارید سعی کنیدگروه کوچکی داشته باشید تا همۀ افراد گروه

بتوانند در فعالیت ها مشارکت کنند. حضور سه یا چهار نفر در یک گروه ایده آل است.

سعی کنید گروه تان بیشتر از پنج یا شش نفر نباشد. اگر گروه تان افراد بیشتری دارد

می توانید گروه خود را به دو گروه کوچکتر تقسیم کنید.

یک مکان راحت برای انجام فعالیت های گروهی خود پیدا کنید. چیزهایی که حواس

شما را پرت می کنند نباید در آن جا باشد.گوشی های همراه خود را خاموش کنید.

به این معنی که الان و در این لحظه من در دسترس نیستم. بعد از آن داشتن یک گپ

دوستانۀ کوتاه غیر قابل اجتناب است.

 پس از آن باید بر روی چیزی که می خواهید یاد بگیرید یا به خاطر بسپارید تمرکز کنید.

یک روش خوب خلاصه نویسی نکات اصلی بدست آمده از مطالب توسط افراد گروه

است که باید به نوبت صورت گیرد. و یا فرد اول خلاصه نویسی می کند و افرا دیگر

به نوبت مطالب جدید را به آن اضافه می کنند. بعد از این که همۀ افراد خلاصه نویسی

کردند یا مطالبی را به خلاصه در اول اضافه کردند، نفر اول با صدای بلند شروع به خواندن

مطالب خلاصه نویسی شده می کند.

وقتی افراد دیگر گروه صحبت می کنند در صورت تمایل می توانید در کتاب یا بر روی یک

برگ کاغذ دیگر نکات مهم را یادداشت کنید تا مواردی که برای بخاطر سپاری مهم

هستند را هایلایت کنید. بعدها می توانید مطالب و مواردی که از مرور یا تمرین گروهی

یاد گرفته اید را خودتان تمرین کنید. مزیت روش گروهی وارد کردن مطالب به حافظه از

طرق و کانال های چندگانه است. چون علاوه بر محتوای مطالب، تجربۀ روش گروهی

را همراه خوانش خودتان کدگذاری می کنید.

افزایش قدرت مرور و تمرین

برای بالا بردن توانایی کدگذاری و بازیابی در مرحلۀ مرور و تمرین این روش ها را با

تکنیک های دیگر حافظه ترکیب کنید. زمانی که مرور و تمرین می کنید حافظۀ قویتر

و دارای جزئیات بیشتری خواهید داشت چون از کانال های حافظه ای چندگانه

استفاده می کنید. در ادامه چگونگی عملکرد مفید این تکنیک ها آمده است.

-از اصل همه چیز در بارۀ من استفاده کنید و در مورد چیزی که می خواهید کدگذاری

کرده و وارد حافظۀ خود کنید فکر کنید. چرا این مطلب برای من مهم است؟ سپس زمانی

که تمرین می کنید به خودتان یادآوری کنید که چرا این مطلب برای من مهم است.

-از اصل قطعه بندی استفاده کنید و چیزی که می خواهید به خاطر بسپارید را به

بخش های مختلف تقسیم بندی کنید. مثل مشخص کردن چندین کلمۀ محرک در سخنرانی،

مقاله یا یک بخش از کتاب. سپس به این گروه بندی و این که کدام بخش اطلاعات در

زمان مرور و تمرین مطالب مناسب شماست دقت کنید.

-از تداعی گرهای تصویری استفاده کنید تا زمانی که مرور و تمرین می کنید تصویری را

در ذهن خود ببینید که این خود به تقویت بخاطر سپاری مطلبی که به صورت شفاهی

حفظ می کنید کمک می کند. یا در برخی موارد خود را در صحنه ای که در حال خواندن

یا شنیدن در بارۀ آن هستید تصور کنید. این روش مخصوصاً زمانی که مشغول خواندن

مطلب روایی هستید بسیار مفید است.

-برای تقویت بیشتر مطلبی که در حال یادگیری آن هستید بحث گروهی انجام دهید.

-علاوه بر این ها از تکنیک های کاربردی دیگر حافظه که برای بخاطر سپاری مطلبی که

آن را می خوانید مناسبند استفاده کنید.

تمرین عملی مرور و تمرین

برای یادگیری مطالب مختلف چقدر تمرین و تکرار نیاز است؟ برای فهمیدن این مطلب

باید انواع مطالب را تمرین کنید و تعداد مناسب را به دست آورید.

یک روش خوب برای شروع ، می تواند یک مقاله، یک فصل از کتاب یا بخشی از

سخنرانی باشد که قرار است آنرا ارائه دهید. برای مرور اولیه مطلب را بخوانید، گروهبندی

کنید، یادداشت بنویسید و زیر کلمات مهم خط بکشید.

سپس تصور کنید در حال توضیح آن مطالب به فرد دیگر هستید. می توانید هم به صورت

ذهنی و یا  در واقعیت آن مطالب را با صدای بلند بگویید.

نکات هایلایت شده و مهم مطلب را نیز بیان کنید. بعد از انجام آن دقت کنید و ببینید

چقدر از مطالب را یاد گرفته اید. آیا قادرید جزئیات آن را نیز به خاطر آورید؟ آیا فقط بازیابی

مبهمی از این دارید که آن مطلب در مورد چیست؟ بازتاب این تجربه را به طور خلاصه

یادداشت کنید.

حالا اولین تمرین مطلب را انجام دهید. می توانید از مقالات یا فصول مشابه و یا بخش

دیگری از سخنرانی خود را انتخاب کرده ، مرور کنید سپس آن را تمرین کنید. در طول

مدت تمرین کل مطلب را مرور کنید ولی به قسمت هایی که گروه بندی کرده اید یا

کلمات مهمی که زیرشان خط کشیده اید یا مواردی که یادداشت  کرده اید توجه ویژه

داشته باشید. بعد از آن بیان دوباره ذهنی خود را که در قسمت قبل داده شده تکرار کنید

و ببینید چه مقدار از مطالب را به خاطر سپرده اید. از خودتان بپرسید آیا توانایی این را

دارم که جزئیات را به خاطر بیاورم یا فقط در مورد این که مطلب در مورد چیست اطلاعات

مبهمی دارم؟ نتیجۀ تجربۀ خود در تمرین اول و مرور اولیه را با هم مقایسه کنید. آیا

جزئیات بیشتری را باز یابی کرده اید؟ به صورت خلاصه بازتاب تجربۀ خود را یادداشت کنید.

سپس تمرین مطلب را برای بار دوم انجام دهید. می توانید مقالات و فصول مشابه و

بخش دیگری از سخنرانی خود را انتخاب کرده سپس آن را تمرین کنید. بعد از آن تمرین

اول و دوم را انجام دهید. از فرآیندی که در مثال قبل ذکر شده استفاده کنید تا مقدار بازیابی

حافظۀ خود را مشخص کنید.

عموماً با هر بار تمرین متوجه خواهید شد حافظه تان قوی تر و قوی تر می شود.

نتایج بدست آمده از فرآیند تمرین مطالب طولانی تر و متفاوت را با تمرین مطالب کوتاه تر

مقایسه کنید.

برای مطالب طولانی تر و پیچیده تر بسته به این که توانایی تان در یادگیری جزئیات تا

چه حد است مدت زمان طولانی تری را اختصاص دهید. برای مثال بعضی اوقات نیاز دارید

که فقط مفاهیم و اصولی را که در یک مقاله یا فصل شرح داده شده است بدانید. در دیگر

موارد شاید نیاز باشد که جزئیات را نیز یاد بگیرید مثل مثال ها یا داستان هایی که این

اصول را نشان می دهند. خودتان را با فرآیند های ذهنی خودتان تطبیق دهید تا ببینید

برای هر مطلب چقدر باید تمرین کنید. بکار گیری این روش ها به شما کمک خواهد کرد

تا بسته به نوع مطلب ، حجم آن و مقدار جزئیاتی که باید از آن بدانید درک بهتری داشته

باشید…

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *